Przepis na Hiszpańska zapiekanka z ziemniaków, pora i sera manchego
Ta zapiekanka z ziemniaków, pora i sera manchego to hiszpańska odpowiedź na francuskie gratin podawane na rodzinne obiady. Cienkie plastry ziemniaków miękną w śmietankowym sosie z gałką muszkatołową, a słodki por i wyrazisty manchego tworzą kremowe wnętrze pod złotą, serową skorupką. To sycące danie z pieca, które z powodzeniem może zająć centralne miejsce na stole.
To danie łączy technikę francuskiego gratin dauphinois z hiszpańskimi składnikami: serem manchego i oliwą. Podobne, cięższe zapiekanki często pojawiają się na hiszpańskim stole jako danie główne w chłodniejsze miesiące.
Ta zapiekanka łączy komfort francuskiego gratin z charakterem hiszpańskiej kuchni dzięki serowi manchego i słodkawemu porowi. Po upieczeniu powstają miękkie, kremowe warstwy ziemniaków otulone sosem śmietankowym z nutą gałki muszkatołowej, a na wierzchu tworzy się intensywnie serowa, złota skorupka. To danie, które spokojnie może konkurować z mięsem na niedzielnym obiedzie, a przy tym świetnie znosi odgrzewanie następnego dnia.
Dlaczego ta wersja działa
- Cienkie, równe plastry ziemniaków gwarantują równomierne upieczenie bez twardych kawałków.
- Podsmażony por dodaje słodyczy i wilgoci, więc zapiekanka nie wychodzi sucha.
- Ser manchego miesza się z sosem i tworzy kremowe wnętrze oraz wyrazistą skorupkę.
Wskazówki kucharza
Jeśli nie masz mandoliny, odkładaj na bok zbyt grube plastry ziemniaka i układaj je w środku warstw, a najcieńsze daj na wierzch – szybciej się dopieką. Po 30 minutach pieczenia pod folią zawsze sprawdź widelec w środku naczynia; jeśli wchodzi z oporem, wydłuż czas o 5–10 minut jeszcze pod przykryciem. Wierzch możesz na końcu krótko dopiec z funkcją grilla, ale pilnuj, by ser się nie spalił na ciemny brąz.
Jak podawać
Podaj ją jako bogaty dodatek do pieczonego kurczaka, ryby z patelni lub duszonych warzyw. W roli dania głównego sprawdzi się z prostą sałatą z octem winnym lub pomarańczowym winegretem. To dobre danie do przygotowania wcześniej – możesz je upiec, wystudzić i tylko podgrzać, gdy goście już są przy stole.
Na co uważać
- Nie spiesz się przy myciu pora – piasek między warstwami potrafi zepsuć całą zapiekankę.
- Zbyt wysoka temperatura smażenia pora szybko go przypali i nada gorycz zamiast słodyczy.
- Nie pomijaj czasu odpoczynku po upieczeniu, inaczej zapiekanka będzie się rozpływać przy krojeniu.
Zamienniki
- Zamiast manchego użyj dobrze dojrzewającego sera żółtego, np. gruyère lub dojrzałego cheddara.
- Część śmietanki możesz zastąpić mlekiem, licząc się z nieco lżejszym, mniej kremowym sosem.
- Jeśli nie lubisz pora, użyj podsmażonej cebuli, ale dodaj jej mniej, by nie zdominowała smaku.
Składniki
- ziemniaki - 800 g
- por - 2 szt
- ser manchego - 120 g
- śmietanka 30% - 250 ml
- mleko - 100 ml
- czosnek - 2 ząbki
- oliwa z oliwek - 1 łyżka
- masło - 10 g
- gałka muszkatołowa - 0.25 łyżeczki
- sól
- pieprz czarny
Przygotowanie
- Piekarnik nagrzej do 190°C (góra–dół). Naczynie żaroodporne około 20×30 cm wysmaruj dokładnie masłem, także boki, aby zapiekanka nie przywierała po upieczeniu.
- Ziemniaki obierz i pokrój w cienkie plastry, około 2–3 mm grubości; postaraj się, by wszystkie były podobnej grubości, najlepiej używając mandoliny lub ostrego noża.
- Pory dokładnie umyj, przekrój wzdłuż na pół i opłucz między warstwami, żeby usunąć piasek. Pokrój w półplasterki o grubości około 0,5 cm, odrzucając bardzo twarde, ciemnozielone końce.
- Na patelni rozgrzej oliwę na średnim ogniu. Dodaj pora i smaż 6–8 minut, często mieszając, aż zmięknie i stanie się szklisty; jeśli zaczyna się rumienić, zmniejsz ogień.
- Czosnek obierz i drobno posiekaj. Dodaj do pora na ostatnią minutę smażenia, mieszając, aż poczujesz wyraźny aromat, ale zanim zbrązowieje.
- Ser manchego zetrzyj na tarce o grubych oczkach. W misce wymieszaj śmietankę, mleko, gałkę muszkatołową, szczyptę soli i pieprzu, następnie dodaj połowę sera i ponownie wymieszaj, aż ser lekko się rozpuści.
- Na dnie naczynia ułóż pierwszą warstwę plastrów ziemniaków, lekko zachodzących na siebie jak dachówki. Delikatnie posól i oprósz pieprzem, warstwa powinna wyglądać zwarta.
- Na ziemniakach rozłóż połowę podsmażonego pora z czosnkiem. Zalej częścią mieszanki śmietankowej tak, aby warstwa była lekko przykryta, ale nie pływała w płynie.
- Powtórz układanie: kolejna warstwa ziemniaków, reszta pora, odrobina soli i pieprzu oraz pozostała mieszanka śmietankowa, rozlana równomiernie po całej powierzchni.
- Na wierzchu ułóż ostatnią warstwę ziemniaków, lekko dociśnij dłonią, by wyrównać powierzchnię. Posyp pozostałym startym manchego, tworząc równą, cienką serową warstwę.
- Przykryj naczynie folią aluminiową (błyszczącą stroną do środka) i piecz 30 minut. Następnie zdejmij folię i piecz kolejne 15 minut, aż wierzch będzie złoty, a nóż wchodzi w ziemniaki bez oporu.
- Po wyjęciu z piekarnika odstaw zapiekankę na 10 minut, by sos zgęstniał i warstwy się ustabilizowały. Krojąc, sprawdź, czy plastry ziemniaków tworzą miękkie, zwarte porcje, a ser na wierzchu lekko ciągnie się na gorąco.
Przechowywanie
Zapiekankę przechowuj w lodówce do 3 dni, najlepiej już pokrojoną. Przy podgrzewaniu w piekarniku lub mikrofali sos staje się nieco gęstszy, więc możesz dodać łyżkę mleka lub wody do naczynia.
Kiedy wiem, że następnego dnia czeka mnie długi dzień, piekę tę zapiekankę wieczorem – porcja odgrzana w pracy smakuje jak mały, domowy obiad z pieca.
