Przepis na Spanakopita – grecki placek z ciasta filo ze szpinakiem i fetą
Spanakopita to chrupiący placek z cienkiego ciasta filo, wypełniony szpinakiem, fetą i ziołami. W Grecji jada się go na ciepło lub na zimno jako przekąskę, śniadanie albo szybki obiad w biegu. To coś pomiędzy wytrawną tartą a dużym pierogiem, tylko że z dużo większą ilością chrupiących warstw.
Spanakopita to kwintesencja greckiego „meze” – ten sam placek potrafi być śniadaniem w kawiarnianym ogródku w Atenach, przekąską na plaży i głównym daniem na kolacji ze znajomymi. Połączenie słonej, kremowej fety z ziołowym szpinakiem zamknięte w ultracienkich, wielokrotnie nasmarowanych warstwach filo daje kontrast: chrupiącą, złotą skorupkę i soczysty, aromatyczny środek. Charakterystyczny koper i oliwa z oliwek nadają jej bardzo „grecki” smak, którego nie da się pomylić z żadną inną tartą.
Wskazówki kucharza
Pilnuj, żeby farsz był dobrze odparowany – jeśli szpinak zostanie zbyt mokry, dolne warstwy filo rozmiękną zamiast się zrumienić. Ciasto filo przykrywaj wilgotną ściereczką podczas pracy, bo błyskawicznie wysycha i zaczyna się łamać. Przed wstawieniem do piekarnika delikatnie natnij porcje, ale nie do samego dna – ułatwi to krojenie i pozwoli parze ładnie uchodzić, dzięki czemu wierzch będzie bardziej chrupiący.
Jak podawać
Spanakopitę podawaj z prostą sałatką z pomidorów, ogórka i czerwonej cebuli oraz dodatkową fetą, wtedy spokojnie zastąpi pełen obiad lub kolację. Do picia świetnie pasuje wytrawne białe wino (np. grecka assyrtiko) albo domowa lemoniada z cytryną i miętą, szczególnie w ciepłe dni. To danie sprawdza się genialnie na spotkaniach „każdy coś przynosi” – możesz upiec ją wcześniej, pokroić w kwadraty i serwować w temperaturze pokojowej na dużej desce przekąsek.
Składniki
- ciasto filo - 250 g
- szpinak - 600 g
- ser feta - 250 g
- cebula - 1 sztuka
- czosnek - 2 ząbki
- jajko - 2 sztuki
- koperek świeży - 2 łyżki
- oliwa z oliwek - 5 łyżki
- masło - 40 g
- sól
- pieprz czarny
Przygotowanie
- Jeśli używasz mrożonego ciasta filo, wyjmij je z zamrażarki zgodnie z instrukcją na opakowaniu, żeby spokojnie się rozmroziło. Piekarnik nagrzej do 180°C (góra-dół).
- Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę. Na dużej patelni rozgrzej 2 łyżki oliwy i smaż cebulę 3–5 minut na średnim ogniu, aż zmięknie i stanie się lekko przezroczysta, bez rumienienia.
- Dodaj posiekany lub przeciśnięty przez praskę czosnek i smaż jeszcze około 30 sekund, mieszając, żeby się nie przypalił.
- Jeśli używasz świeżego szpinaku, umyj go, osusz i grubo posiekaj. Dodaj na patelnię partiami, mieszając, aż zwiędnie i zmniejszy objętość. Jeśli używasz mrożonego, dodaj go na patelnię i smaż, aż całkowicie się rozmrozi i odparuje większość wody.
- Gdy szpinak będzie miękki i niezbyt mokry, zdejmij patelnię z ognia i odstaw na kilka minut, żeby farsz lekko przestygł.
- W misce rozkrusz fetę widelcem na mniejsze kawałki. Dodaj przestudzony szpinak z cebulą i czosnkiem, posiekany koperek, jedno jajko, pieprz i ewentualnie odrobinę soli. Dokładnie wymieszaj – farsz powinien być wilgotny, ale nie płynny.
- Blachę o wymiarach około 20×30 cm posmaruj cienko oliwą. Rozpuść masło i wymieszaj je z pozostałą oliwą – tym będziesz smarować płaty filo.
- Na dnie formy ułóż pierwszy płat ciasta filo, tak aby brzegi lekko wystawały. Posmaruj go cienko mieszanką oliwy i masła pędzelkiem lub dłonią. Nałóż kolejny płat, znów posmaruj. Powtórz, aż ułożysz 5–6 warstw.
- Na tak przygotowany spód wyłóż równomiernie cały farsz szpinakowo-serowy i wyrównaj łyżką.
- Przykryj farsz kolejnym płatem filo, posmaruj tłuszczem i dokładaj następne płaty, każdy smarując, aż zużyjesz resztę ciasta. Zawijaj wystające brzegi do środka, tworząc ładną ramkę.
- Drugie jajko roztrzep w miseczce i posmaruj nim wierzch ciasta. Ostrym nożem delikatnie natnij wierzch na kwadraty lub romby, nie docinając do samego dna.
- Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz około 35–40 minut, aż wierzch będzie złoty i chrupiący, a ciasto wyrośnie i lekko się rozwarstwi.
- Po wyjęciu z piekarnika odstaw spanakopitę na 10–15 minut, żeby lekko przestygła i łatwiej się kroiła. Podawaj na ciepło lub w temperaturze pokojowej.
Przechowywanie
Przechowuj w lodówce, najlepiej w szczelnym pojemniku lub zawinięte w folię, żeby ciasto nie wyschło. Możesz zamrozić pojedyncze porcje i odgrzewać w piekarniku, aż będą gorące i chrupiące.
