Przepis na Portokalopita – greckie ciasto jogurtowe z pomarańczami i ciastem filo
Portokalopita to wilgotne, intensywnie pomarańczowe ciasto z jogurtu i poszarpanego ciasta filo, nasączone syropem cytrusowym. W greckich kawiarniach często stoi na ladzie obok baklawy jako deser do kawy po obiedzie. Smakuje jak połączenie sernika, babki i ciasta nasączanego syropem, z mocnym aromatem skórki pomarańczowej.
Portokalopita łączy w sobie kruchość wysuszonego ciasta filo z wilgotną, jogurtową masą i gęstym, pomarańczowym syropem – każdy kęs jest soczysty i pachnie skórką cytrusową. To deser, który w greckich kawiarniach podaje się do mocnej kawy po obiedzie, kiedy nie ma już miejsca na wielki tort, ale chcesz „coś słodkiego”. Niezwykłe jest też to, że zamiast klasycznej mąki używa się tu porwanego filo, dzięki czemu struktura ciasta jest lekko nieregularna, pełna zakamarków na syrop.
Wskazówki kucharza
Najpierw dokładnie wysusz płaty filo – jeśli będą zbyt wilgotne, masa wyjdzie zbita i ciężka, a nie lekko porowata. Kluczowe jest też, aby syrop był całkowicie wystudzony, a ciasto gorące w momencie polewania – wtedy deser równomiernie go wchłonie, zamiast zrobić się rozmokły na wierzchu. Po nasączeniu daj portokalopicie naprawdę odpocząć minimum 2 godziny; krojenie i jedzenie na gorąco kusi, ale struktura i smak są wtedy dużo słabsze.
Jak podawać
Najlepiej podać ją w niewielkich kwadratach z filiżanką espresso lub mocnej kawy po turecku – słodycz ciasta świetnie równoważy gorycz napoju. Na letnie spotkania w ogrodzie możesz dodać do porcji łyżkę gęstego jogurtu greckiego lub kulkę lodów waniliowych i plasterek świeżej pomarańczy. Portokalopita sprawdza się też jako deser „do pudełka” na rodzinne spotkania – dobrze znosi transport i nawet następnego dnia smakuje równie intensywnie.
Składniki
- ciasto filo - 250 g
- jogurt grecki - 400 g
- jajko - 4 sztuki
- cukier - 200 g
- olej - 150 ml
- proszek do pieczenia - 10 g
- pomarańcza - 2 sztuki
- woda - 250 ml
- cukier - 200 g
- cynamon - 0.5 łyżeczki
- wanilia - 1 łyżeczka
Przygotowanie
- Jeśli używasz mrożonego ciasta filo, rozmroź je zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Piekarnik rozgrzej do 160°C (góra–dół). Formę do pieczenia o wymiarach około 25×30 cm lekko natłuść olejem.
- Płaty ciasta filo rozłóż na blasze lub dużej desce i pozostaw na 10–15 minut, aby lekko przeschły. Następnie porwij je rękami na małe kawałki (około 2×2 cm) i rozłóż, żeby jeszcze trochę wyschły – będą wtedy lepiej chłonąć masę.
- Przygotuj syrop: do rondelka wsyp 200 g cukru, wlej 250 ml wody, dodaj skórkę obraną cienko z 1 pomarańczy (bez białej części) i cynamon. Doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i gotuj 8–10 minut, aż syrop lekko zgęstnieje. Odstaw do całkowitego wystudzenia, wyjmij skórkę i ewentualnie laskę cynamonu.
- Z jednej pomarańczy zetrzyj drobno skórkę (tylko pomarańczową część), a z obu wyciśnij sok, usuwając pestki.
- W dużej misce ubij jajka z 200 g cukru na jasną, puszystą masę (około 3–4 minuty mikserem). Dodaj jogurt, olej, wanilię, skórkę i sok z pomarańczy, a następnie proszek do pieczenia. Wymieszaj do połączenia składników.
- Do masy jogurtowej stopniowo dodawaj porwane kawałki ciasta filo, mieszając łyżką, aby dobrze się nasączyły. Rób to partiami, żeby nie powstały duże grudki suchego ciasta.
- Przelej masę do przygotowanej formy, wyrównaj wierzch łyżką.
- Wstaw formę do piekarnika i piecz około 40–45 minut, aż ciasto wyrośnie, wierzch się zrumieni, a patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
- Po upieczeniu wyjmij ciasto z piekarnika i odstaw na 5 minut. Następnie, gdy jest jeszcze gorące, natnij je nożem na kwadraty lub romby.
- Zalej gorące ciasto wystudzonym syropem, polewając równomiernie całą powierzchnię. Syrop powinien powoli wsiąkać w ciasto.
- Pozostaw portokalopitę do całkowitego wystudzenia i wchłonięcia syropu, najlepiej na minimum 2 godziny. Podawaj w temperaturze pokojowej.
Przechowywanie
Ciasto przechowuj w lodówce, przykryte folią, aby nie wysychało. Smakuje dobrze nawet po kilku dniach, bo syrop utrzymuje wilgotność. Możesz też zamrozić pojedyncze kawałki i rozmrażać je w lodówce.
