Przepis na Psito kolokithi – pieczona cukinia po grecku z fetą i ziołami
Psito kolokithi to pieczona, grecka cukinia z oliwą, czosnkiem, oregano i fetą, podawana w domach i tawernach jako prosty, ciepły dodatek. Cukinia jest miękka i soczysta, z lekko przypieczonymi brzegami, a słona feta, cytryna i świeże zioła dodają jej wyrazistości. Ta wersja piecze się na jednej blasze i wymaga jedynie krojenia i wymieszania składników.
W Grecji takie pieczone warzywa często trafiają na stół obok mięsa z grilla lub jako część mezze, czyli zestawu małych talerzyków do dzielenia. Cukinię przygotowuje się podobnie jak bakłażany czy paprykę – z dużą ilością oliwy i suszonym oregano.
To danie pokazuje, jak kilka greckich składników ze spiżarki potrafi zmienić zwykłą cukinię w pełen charakteru dodatek. Słona feta, cytryna i oregano kojarzą się z tawerną, ale całość robi się w jednym naczyniu. To dobry sposób na wykorzystanie większej ilości cukinii latem bez skomplikowanych przygotowań.
Dlaczego ta wersja działa
- Plastry o grubości ok. 0,5 cm miękną, ale nie zamieniają się w papkę.
- Pieczenie w jednej warstwie pozwala cukinii lekko się zrumienić zamiast dusić we własnym soku.
- Dodanie cytryny przed fetą podbija smak warzyw i zapobiega zbyt ciężkiemu efektowi.
- Krótko dopiekana feta pozostaje kremowa w środku i nie wysycha.
Wskazówki kucharza
Najłatwiej przesolić to danie, jeśli odruchowo doprawiasz warzywa jak zwykle – pamiętaj, że feta i oliwki z innych dań bywają dużo słodsze od tej, więc tutaj lepiej dosolić dopiero po spróbowaniu. Obserwuj brzegi plastrów: gdy lekko się marszczą i złocą, środek jest już miękki, ale nie rozgotowany. Jeśli chcesz mocniej przypieczone brzegi, włącz grill na 2–3 minuty i pilnuj, by ser tylko lekko się zazłocił, a nie zbrązowiał.
Jak podawać
Podaj jako dodatek do grillowanego kurczaka, ryby z patelni lub szaszłyków, szczególnie przy letnim grillu. Na lekką kolację połącz z kromką chleba na zakwasie i sałatką z pomidorów lub ogórka. Sprawdza się też w temperaturze pokojowej jako element talerza mezze z oliwkami, hummusem i tzatziki.
Na co uważać
- Nie przesadzaj z solą w marynacie – feta na końcu jest bardzo słona.
- Jeśli plastry będą zbyt cienkie, brzegi szybko się spalą, zanim środek zdąży zmięknąć.
- Cukinia ułożona w dwóch warstwach puści dużo soku i wyjdzie wodnista, bez rumianych brzegów.
Zamienniki
- Fetę możesz zastąpić kozim serem typu feta lub innym twardszym serem solankowym.
- Zamiast oregano użyj tymianku lub mieszanki ziół prowansalskich o podobnym charakterze.
- Jeśli unikasz czosnku, dodaj więcej ziół i odrobinę startej skórki cytrynowej do marynaty.
Składniki
- cukinia - 600 g
- ser feta - 80 g
- oliwa - 30 ml
- czosnek - 2 ząbki
- oregano - 1 łyżeczka
- cytryna - 0.5 sztuki
- sól - 0.5 łyżeczki
- pieprz - 0.25 łyżeczki
- pietruszka - 1 łyżka
Przygotowanie
- Nagrzej piekarnik do 200°C (góra–dół). Blachę wyłóż papierem do pieczenia, żeby cukinia nie przywarła i łatwo dała się przełożyć na talerz.
- Cukinię umyj, odetnij końcówki i pokrój wzdłuż w plastry lub półplasterki o grubości ok. 0,5 cm. Kawałki postaraj się zrobić podobnej grubości, aby miękły w tym samym tempie.
- Czosnek obierz i drobno posiekaj lub przeciśnij. W miseczce wymieszaj oliwę, czosnek, oregano, sól i pieprz, aż powstanie aromatyczna, gęsta marynata bez grudek przypraw.
- Plastry cukinii ułóż na blasze w jednej warstwie, bez nachodzenia na siebie. Posmaruj je z obu stron marynatą, używając pędzelka lub dłoni – powierzchnia ma być cienko, ale równomiernie pokryta olejem.
- Wstaw blachę do piekarnika i piecz 15–20 minut. Cukinia powinna mięknąć przy nakłuciu widelcem, a brzegi lekko się zrumienić i pomarszczyć; w połowie możesz obrócić plastry.
- Wyjmij blachę. Cukinię od razu skrop sokiem z cytryny, tak aby każda część była lekko zwilżona, i posyp pokruszoną fetą, rozkładając ser w małych grudkach na całej powierzchni.
- Wstaw ponownie do piekarnika na 3–5 minut, aż feta się podgrzeje, lekko zmięknie i miejscami zacznie delikatnie się złocić, ale nie wyschnie na twardą skorupkę.
- Po wyjęciu posyp danie posiekaną natką pietruszki. Podawaj od razu, gdy cukinia jest gorąca i soczysta, albo po lekkim przestudzeniu, gdy sok z cytryny i oliwa lepiej się połączą.
Przechowywanie
Po wystudzeniu cukinia mięknie i traci chrupkość brzegów, a feta lekko się zastyga, ale całość nadal dobrze smakuje na zimno lub lekko podgrzana. Przechowuj w lodówce do 2 dni i podgrzewaj krótko w piekarniku lub na patelni, aby kawałki się nie rozpadły.
Najczęściej piekę tę cukinię przy okazji – gdy piekarnik i tak chodzi do czegoś innego, dorzucam blachę na dolną półkę i mam od razu gotowy, warzywny dodatek.
