Przepis na Hiszpańska zapiekanka z ryżu, cukinii i sera koziego
Hiszpańska zapiekanka z ryżu, cukinii i sera koziego to sprytne danie „z resztek”, inspirowane domową kuchnią z południa kraju. W środku jest kremowa i lekko dymna od wędzonej papryki, a na wierzchu ma cienkie, przypieczone plasterki cukinii jak dachówki. Ta wersja wykorzystuje prawie ugotowany ryż, więc po upieczeniu ziarna są miękkie, ale wyczuwalne.
To typowa dla hiszpańskich domów zapiekanka z ugotowanego wcześniej ryżu, w duchu kuchni „aprovechar” – wykorzystywania resztek. Wędzona papryka nawiązuje do smaku chorizo, ale danie pozostaje wegetariańskie.
Zapiekanka łączy hiszpańską miłość do ryżu z nowoczesnym, bezmięsnym podejściem opartym na warzywach i serze kozim. Wędzona papryka daje aromat kojarzący się z chorizo, ale całość pozostaje lżejsza niż tradycyjne dania z kiełbasą. Dekoracyjnie ułożona cukinia sprawia, że wygląda jak z bistro, choć powstaje z prostych składników.
Dlaczego ta wersja działa
- Ryż jest tylko prawie ugotowany przed pieczeniem, więc w piekarniku dopija sos zamiast się rozgotować.
- Ser kozi i jajko tworzą naturalny, kremowy sos wiążący bez dodatku śmietanki.
- Wędzona papryka buduje głęboki, „mięsny” aromat mimo braku mięsa.
- Cukinia w kostce i w plasterkach daje w jednym kęsie miękkie wnętrze i lekko chrupiący wierzch.
Wskazówki kucharza
Jeśli używasz ugotowanego wcześniej ryżu, skróć gotowanie w bulionie do kilku minut – ryż ma tylko wchłonąć smak, nie mięknąć od nowa. Masa przed pieczeniem powinna być wilgotna, ale nie płynna, z wyraźnie widocznymi ziarenkami ryżu, bez kałuż płynu na dnie. Gdy po upieczeniu boki zaczną delikatnie odstawać od naczynia, to znak, że środek jest ścięty i zapiekanka da się ładnie pokroić.
Jak podawać
Podaj zapiekankę z sałatą z rukoli, cykorii lub mieszanki liści z cytrynowym winegretem, żeby dodać goryczki i kwasu. Świetnie pasuje lekkie czerwone wino z Hiszpanii, np. tempranillo joven, albo woda z plasterkami cytryny i rozmarynu. To wygodne danie do podania w jednym dużym naczyniu na środku stołu podczas leniwego, weekendowego obiadu.
Na co uważać
- Nie doprowadzaj ryżu do pełnej miękkości w bulionie – po zapieczeniu stanie się zbity i rozgotowany.
- Jajko dodawaj dopiero po lekkim przestudzeniu masy, inaczej zetnie się w grudki.
- Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, a środek nadal lekko się trzęsie, przykryj naczynie folią aluminiową.
Składniki
- ryż - 200 g
- bulion warzywny - 450 ml
- cukinia - 2 szt
- ser kozi - 120 g
- cebula - 1 szt
- czosnek - 2 ząbek
- oliwa z oliwek - 3 łyżka
- papryka wędzona - 0.5 łyżeczka
- jajko - 1 szt
- natka pietruszki - 2 łyżka
- sól
- pieprz
Przygotowanie
- Nagrzej piekarnik do 190°C (góra–dół). Średnie naczynie żaroodporne lekko posmaruj 1 łyżką oliwy, dokładnie docierając do boków, żeby zapiekanka nie przywierała.
- Cebulę pokrój w drobną kostkę, czosnek posiekaj. Cukinie umyj; jedną pokrój w kostkę ok. 1 cm, drugą w bardzo cienkie plasterki, aby na wierzchu mogły się łatwo zrumienić.
- Na patelni rozgrzej 1 łyżkę oliwy na średnim ogniu. Dodaj cebulę i smaż 3–5 minut, aż będzie miękka, szklista i lekko przezroczysta, ale bez brązowych brzegów.
- Dodaj czosnek i cukinię w kostkę. Smaż 4–5 minut, aż cukinia lekko zmięknie, będzie szklista na brzegach, ale kawałki nadal zachowają kształt i nie będą się rozpadać.
- Wsyp ryż, wymieszaj z warzywami i smaż 1–2 minuty, aż każde ziarenko będzie obtoczone w oliwie i zacznie delikatnie pachnieć orzechowo, nie pozwalając mu się przyrumienić.
- Wlej bulion, dodaj wędzoną paprykę, sól i pieprz. Doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem 12–15 minut, aż ryż wchłonie prawie cały płyn i będzie prawie miękki, z lekkim oporem przy gryzieniu.
- Zdejmij patelnię z ognia. Dodaj pokruszony ser kozi (zostaw kilka plasterków na wierzch) i posiekaną natkę, wymieszaj. Po minucie wbij jajko i szybko, ale delikatnie wymieszaj, aż masa będzie kremowa i jednolita, bez grudek jajka.
- Przełóż ryż z warzywami do natłuszczonego naczynia i wyrównaj wierzch. Ułóż plasterki cukinii w lekkie zakładki jak dachówki, tak by częściowo na siebie zachodziły i prawie zakrywały ryż.
- Na wierzchu rozłóż odłożone plasterki sera koziego, skrop 1 łyżką oliwy, lekko posól i popieprz. Piecz 20–25 minut, aż brzegi cukinii będą złociste, a masa pod spodem przestanie się trząść przy poruszeniu naczyniem.
- Wyjmij zapiekankę i odstaw na 5–10 minut, by środek się ustabilizował. Przy krojeniu kawałki powinny ładnie trzymać kształt, a w środku pozostać wilgotne i lekko kremowe.
Przechowywanie
Po wystudzeniu przechowuj zapiekankę w lodówce do 2 dni; ryż lekko stwardnieje, a cukinia bardziej zmięknie. Odgrzewaj pod przykryciem w 170°C, aż środek będzie gorący i znów lekko kremowy.
Najczęściej robię tę zapiekankę, gdy po weekendzie zostaje mi miska ryżu z paelli albo risotta – wtedy gotowanie w bulionie skracam do minimum. Goście zwykle pytają, jaki to ser tak pachnie, bo są przekonani, że w środku ukryłam chorizo.
