Przepis na Galaktoboureko – grecki deser z ciasta filo i kremu semolinowego
Galaktoboureko to grecki deser z chrupiącego ciasta filo i gęstego, waniliowego kremu z kaszy manny, polany cytrynowym syropem. W smaku przypomina połączenie budyniu i ciasta francuskiego, tylko że w wersji bardziej chrupiącej i nasączonej syropem. W Grecji często pojawia się w cukierniach obok baklavy jako alternatywa dla tych, którzy wolą mniej orzechów.
Galaktoboureko to jeden z tych greckich deserów, które łączą kontrasty: ultrachrupiące warstwy filo skrywają jedwabisty krem semolinowy, a całość spaja cytrynowy syrop o lekkiej, świeżej kwasowości. W Grecji często pojawia się po niedzielnym obiedzie lub na rodzinnych spotkaniach, kiedy chce się podać coś bardziej eleganckiego niż zwykłe ciasto z blachy. Dzięki kaszy manny krem ma zupełnie inną strukturę niż klasyczny budyń – jest bardziej sprężysty, ale nadal delikatny i rozpływający się w ustach.
Wskazówki kucharza
Kluczowe jest, żeby krem był gorący, ale nie wrzący, kiedy dodajesz jajka – jeśli garnek parzy Cię w dłonie, odczekaj jeszcze 2–3 minuty, inaczej jajka mogą się ściąć i powstaną grudki. Ciasto filo smaruj naprawdę cienką warstwą masła, ale bardzo dokładnie po brzegach – tam najszybciej wysycha i kruszy się w piekarniku. Syrop musi być zupełnie zimny, a ciasto gorące w momencie polewania; odwrócenie tej kolejności sprawi, że wierzch będzie miękki zamiast przyjemnie chrupiący.
Jak podawać
Najlepiej smakuje dobrze schłodzone, po kilku godzinach w temperaturze pokojowej lub krótkim pobycie w lodówce, podane w małych kwadratach do mocnej kawy po grecku lub espresso. Świetnie sprawdza się jako deser po grillowanej rybie lub warzywach, kiedy masz ochotę na coś słodkiego, ale z cytrusową świeżością zamiast ciężkiej czekolady. Na większe spotkania rodzinne możesz pokroić galaktoboureko w małe romby i podać na dużym półmisku obok baklavy i świeżych owoców.
Składniki
- ciasto filo - 250 g
- mleko - 1 l
- kasza manna - 120 g
- cukier - 180 g
- jajko - 4 sztuki
- masło - 180 g
- skórka z cytryny - 1 łyżeczka
- cukier wanilinowy - 1 łyżeczka
- woda - 250 ml
- cukier - 200 g
- sok z cytryny - 1 łyżka
Przygotowanie
- Najpierw przygotuj syrop: do rondelka wlej wodę, dodaj 200 g cukru i sok z cytryny. Podgrzewaj, mieszając, aż cukier się rozpuści, potem gotuj na małym ogniu 8–10 minut, aż syrop lekko zgęstnieje. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Piekarnik nagrzej do 180°C (góra-dół). Prostokątną formę około 20×30 cm posmaruj cienko masłem.
- W garnku podgrzej mleko z 180 g cukru, cukrem wanilinowym i skórką z cytryny, aż będzie gorące, ale nie wrzące.
- Cienkim strumieniem wsypuj kaszę mannę do gorącego mleka, cały czas mieszając trzepaczką, żeby nie powstały grudki. Gotuj 4–5 minut na małym ogniu, aż masa zgęstnieje do konsystencji gęstego budyniu.
- Zdejmij garnek z ognia, dodaj 60 g masła i mieszaj, aż się rozpuści. Odstaw krem na kilka minut, żeby lekko przestygł.
- Jajka wbij do miski i lekko roztrzep widelcem. Dodaj je stopniowo do ciepłego (ale nie gorącego) kremu, szybko mieszając trzepaczką, żeby się nie ścięły. Odstaw krem na bok.
- Pozostałe 120 g masła rozpuść w rondelku i lekko przestudź. Ciasto filo trzymaj przykryte wilgotną ściereczką, żeby nie wysychało.
- Na dno formy połóż pierwszy płat filo, posmaruj go cienko roztopionym masłem. Nałóż kolejny płat i znów posmaruj. Powtórz, aż ułożysz 5–6 warstw.
- Na tak przygotowany spód wylej ciepły krem semolinowy i wyrównaj wierzch łyżką.
- Przykryj krem kolejnymi płatami filo (5–6 sztuk), każdy smarując masłem. Ostatni płat też dokładnie posmaruj.
- Ostrym nożem natnij wierzch ciasta na kwadraty lub romby, nie docinając do samego dna (tylko górne warstwy).
- Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz około 35–40 minut, aż wierzch będzie złoty i chrupiący, a krem w środku się zetnie.
- Po wyjęciu z piekarnika od razu polej gorące ciasto zimnym syropem, rozprowadzając go równomiernie po całej powierzchni.
- Pozostaw galaktoboureko w temperaturze pokojowej na co najmniej 2–3 godziny, żeby syrop się wchłonął, a deser dobrze się schłodził i ustabilizował.
Przechowywanie
Przechowuj w lodówce, najlepiej przykryte, żeby nie chłonęło zapachów. Przed podaniem możesz wyjąć na 15–20 minut, żeby nie było lodowate.
