Przepis na Ciasto oliwne z pomarańczą po włosku
Ciasto oliwne z pomarańczą to włoskie „dolce da credenza” – proste ciasto, które spokojnie czeka na blacie na kolejną kawę. Jest wilgotne, miękkie i pachnie świeżą skórką pomarańczy oraz łagodną oliwą zamiast masła. To śródziemnomorska odpowiedź na babkę, ale mieszaną w jednej misce.
We Włoszech „dolci da credenza” to proste ciasta, które stoją w kuchennej szafce lub na blacie i są zawsze pod ręką do espresso. W wielu regionach oliwa zamiast masła jest naturalnym wyborem, bo lepiej znosi przechowywanie i podkreśla cytrusowe aromaty.
To ciasto łączy włoski sposób pieczenia na oliwie z dobrze znaną formą babki, więc jest jednocześnie znajome i trochę inne. Dzięki prostym proporcjom i jednej misce łatwo je powtórzyć nawet w tygodniu po pracy. Z każdym dniem nabiera pełniejszego, zaokrąglonego smaku pomarańczy.
Dlaczego ta wersja działa
- Łagodna oliwa podkreśla cytrusowy aromat, nie nadając ciastu gorzkiej, pieprznej nuty.
- Stosunkowo dużo soku i oliwy zapewnia długotrwałą wilgotność bez uczucia ciężkości.
- Krótkie mieszanie z mąką zatrzymuje powietrze w masie, dzięki czemu miękisz jest lekki i sprężysty.
- Niezbyt wysoka forma keksowa pozwala równomiernie dopiec środek bez przypiekania wierzchu.
Wskazówki kucharza
Użyj jajek w temperaturze pokojowej – zimne gorzej się ubijają i masa mniej rośnie, co skończy się niższym, cięższym ciastem. Jeśli po dodaniu soku masa wygląda na lekko „ściętą”, nie miksuj jej długo, tylko od razu dodaj mąkę i delikatnie wymieszaj – struktura się wyrówna. Pod koniec pieczenia sprawdzaj patyczkiem co kilka minut, bo 5–10 minut za długo bardzo szybko odbierze ciastu wilgotność.
Jak podawać
Podawaj w grubych plastrach do espresso lub czarnej herbaty – cytrusowy aromat pięknie je uzupełnia. Na bardziej odświętną wersję dodaj na każdy kawałek łyżkę jogurtu greckiego lub ricotty i kilka cząstek świeżej pomarańczy. To też świetne ciasto „do pudełka” na podróż, do pracy czy szkoły.
Na co uważać
- Nie używaj bardzo intensywnej, pieprznej oliwy – może nadać ciastu gorzki, „zielony” posmak.
- Nie miksuj długo po dodaniu mąki; zbyt rozwinięty gluten da zbity, lekko gumowaty miękisz.
- Jeśli wierzch szybko ciemnieje, a środek jest jeszcze płynny, przykryj formę luźno folią aluminiową.
Zamienniki
- Do 1/3 soku pomarańczowego możesz zastąpić sokiem z cytryny, jeśli wolisz wyraźniej kwaskowy smak.
- Zamiast samej mąki pszennej użyj mieszanki pszennej i jasnej orkiszowej w tej samej gramaturze.
- Skórkę pomarańczową możesz uzupełnić odrobiną wanilii lub kardamonu dla bardziej deserowego aromatu.
Składniki
- jajka - 3 szt
- cukier - 160 g
- oliwa z oliwek łagodna - 120 ml
- sok z pomarańczy - 120 ml
- skórka starta z pomarańczy - 1 szt
- mąka pszenna - 220 g
- proszek do pieczenia - 2 łyżeczki
- sól - 0.25 łyżeczki
- cukier puder do posypania - 1 łyżka
Przygotowanie
- Piekarnik nagrzej do 175°C (góra–dół). Formę keksówkę ok. 25 cm wyłóż papierem lub wysmaruj oliwą i oprósz mąką, tak by boki były równomiernie pokryte cienką warstwą.
- W dużej misce ubij jajka z cukrem 3–4 minuty, aż masa wyraźnie pojaśnieje, podwoi objętość i będzie spływać z końcówek miksera gęstą, jasną wstążką.
- Cienkim strumieniem wlewaj oliwę, miksując na średnich obrotach. Ubijaj, aż masa będzie jednolita, lekko lśniąca i bez widocznych oczek tłuszczu na powierzchni.
- Dodaj sok i skórkę z pomarańczy, krótko zmiksuj tylko do połączenia. Masa może się lekko rozrzedzić, ale powinna pozostać gładka, bez grudek i śladów ścięcia.
- W osobnej misce wymieszaj mąkę, proszek do pieczenia i sól. Przesiej suche składniki do mokrych i delikatnie wymieszaj szpatułką lub na najniższych obrotach, tylko do zniknięcia mąki.
- Przelej ciasto do formy i wyrównaj wierzch łyżką. Masa powinna sięgać maksymalnie do 2/3 wysokości formy i mieć gładką, równą powierzchnię bez pęcherzy powietrza.
- Wstaw formę do piekarnika i piecz 35–40 minut. Gdy wierzch będzie równomiernie złoty, a patyczek wbity w środek wyjdzie suchy lub z kilkoma okruszkami, ciasto jest gotowe.
- Wyjmij formę z piekarnika i odstaw na 10 minut, by ciasto lekko przestygło i się ustabilizowało. Następnie wyjmij je na kratkę i wystudź do całkowitego ostygnięcia – skórka lekko zmatowieje.
- Przed podaniem oprósz wierzch cienką warstwą cukru pudru. Krojąc używaj ząbkowanego noża; plaster powinien być sprężysty, wilgotny i nie kruszyć się nadmiernie.
Przechowywanie
Przechowuj szczelnie owinięte w temperaturze pokojowej do 3 dni – z każdym dniem smak oliwy i pomarańczy łagodnie się zaokrągla, a miękisz staje się nieco bardziej zwarty, ale nadal wilgotny. Po zamrożeniu plastry pozostają soczyste, choć mniej puszyste.
Najczęściej piekę to ciasto w niedzielę wieczorem, żeby mieć coś dobrego do poniedziałkowej kawy – pierwszy kawałek zjadam jeszcze letni, stojąc przy blacie, a kilka plastrów pakuję do pociągu jako awaryjny prowiant.
