Przepis na Ciasto drożdżowe z serem i kruszonką
To drożdżowe ciasto z grubą warstwą słodkiego twarogu i maślaną kruszonką przypomina połączenie dużej drożdżówki z piekarni i sernika z blachy. Spód jest miękki i sprężysty, ser kremowy, a kruszonka wyraźnie chrupiąca. Proporcje ciasta i sera są tak dobrane, by deser długo pozostawał świeży, a masa serowa nie wsiąkała w spód.
Takie drożdżowe z serem i kruszonką często pojawia się na polskich niedzielnych stołach jako „ciasto do kawy”, łącząc w jednym wypieku drożdżówkę i sernik z rodzinnych cukierni.
To ciasto łączy trzy ulubione elementy polskich wypieków: drożdżowy spód, serową warstwę i grubą, maślaną kruszonkę. Zastępuje kilka deserów naraz, więc świetnie sprawdza się, gdy nie chcesz piec osobno sernika i drożdżówek. Struktura długo utrzymuje świeżość, więc dobrze znosi też mrożenie.
Dlaczego ta wersja działa
- Proporcje twarogu do ciasta dają grubą, ale stabilną warstwę sera, która nie zapada się po upieczeniu.
- Chłodzona kruszonka lepiej trzyma kształt i po upieczeniu jest wyraźnie chrupiąca.
- Podwójne wyrastanie sprawia, że ciasto jest lekkie, ale nie przesuszone.
- Wyrabianie z masłem dodanym na końcu daje sprężysty, a jednocześnie miękki miękisz.
Wskazówki kucharza
Jeśli po 15 minutach rozczyn jest płaski i bez piany, drożdże są słabe – lepiej zrobić nowy niż ryzykować zakalec. Przy rozciąganiu ciasta na blasze nie szarp go, tylko delikatnie rozpychaj palcami, aż powierzchnia będzie równa i bez dziur. Kruszonkę rozsypuj z wysokości, wtedy rozłoży się równiej i nie powstaną ciężkie, tłuste placki masła.
Jak podawać
Najlepiej smakuje w dzień pieczenia, lekko ciepłe, do kawy z mlekiem lub herbaty z cytryną. Dla bardziej deserowej wersji podaj je z kleksem kwaśnej śmietany lub gęstego jogurtu, który przełamie słodycz sera i kruszonki.
Na co uważać
- Zbyt gorące mleko zabije drożdże – jeśli parzy palec, odstaw je na chwilę do wystudzenia.
- Nie skracaj drugiego wyrastania na blasze, inaczej ciasto może popękać i wyjść zbite.
- Nie kroj ciasta gorącego – masa serowa będzie się wylewać i rozrywać spód.
Zamienniki
- Twaróg możesz zastąpić gęstym twarogiem z wiaderka, w razie potrzeby dodając 1–2 łyżki kaszy manny.
- Cukier wanilinowy zamień na 1 łyżeczkę pasty waniliowej lub cukier z prawdziwą wanilią.
- Około 50 ml mleka można zastąpić śmietanką 30%, dla bogatszego, bardziej maślanego smaku.
Składniki
- mąka pszenna - 500 g
- mleko - 250 ml
- drożdże - 25 g
- cukier - 80 g
- jajko - 2 szt
- masło - 80 g
- sól - 0.5 łyżeczki
- twaróg - 400 g
- cukier puder - 60 g
- żółtko - 1 szt
- cukier wanilinowy - 8 g
- mąka pszenna - 80 g
- cukier - 50 g
- masło - 50 g
Przygotowanie
- Mleko delikatnie podgrzej – po zanurzeniu palca ma być ciepłe, ale nie parzyć. Do miseczki wkrusz drożdże, dodaj 1 łyżkę cukru, 2 łyżki mąki i część mleka. Wymieszaj na gładką masę i odstaw na 10–15 minut, aż wyraźnie się spieni.
- Do dużej miski wsyp pozostałą mąkę, cukier i sól. Dodaj wyrośnięty rozczyn, jajka i resztę mleka. Wyrabiaj ręką lub hakiem miksera ok. 5 minut, aż nie będzie suchych fragmentów mąki, a ciasto zacznie się lekko ciągnąć.
- Wlej roztopione, przestudzone masło i wyrabiaj kolejne 5–7 minut, aż ciasto będzie gładkie, elastyczne i zacznie odchodzić od ścianek miski oraz dłoni. Powierzchnia powinna być lekko błyszcząca i sprężysta przy dotyku.
- Miskę z ciastem przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe, osłonięte miejsce na ok. 1 godzinę, aż podwoi objętość. Po wciśnięciu palca ślad powinien powoli się wypełniać, a nie zapadać głęboko.
- W międzyczasie przygotuj masę serową: twaróg rozgnieć widelcem lub krótko zblenduj, aby pozbyć się grudek. Dodaj cukier puder, żółtko i cukier wanilinowy, wymieszaj na gładką, gęstą masę, która nie spływa z łyżki.
- Przygotuj kruszonkę: do miski wsyp 80 g mąki i 50 g cukru, dodaj 50 g zimnego masła w kostce. Rozcieraj palcami, aż powstaną grudki różnej wielkości przypominające mokry piasek. Wstaw miskę do lodówki.
- Blachę ok. 25×35 cm wyłóż papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto krótko zagnieć, aby odgazować, przełóż na blachę i delikatnie rozciągnij palcami na równą warstwę z lekkim rantem przy brzegach.
- Przykryj ciasto ściereczką i odstaw na ok. 20 minut, aż ponownie lekko napuszy się i będzie miękkie w dotyku. Po lekkim potrząśnięciu blachą powierzchnia powinna delikatnie drżeć, nie być sztywna.
- Na wyrośnięte ciasto wyłóż masę serową i rozsmaruj na równą warstwę, zostawiając mały margines przy brzegach, by ser nie wypływał. Posyp całość dobrze schłodzoną kruszonką, starając się nie zostawiać dużych luk.
- Piekarnik nagrzej do 180°C, góra–dół. Wstaw ciasto i piecz 30–35 minut, aż kruszonka nabierze złotego koloru, a brzegi ciasta lekko odstają od formy. Po lekkim naciśnięciu środek powinien sprężyście odskakiwać.
- Upieczone ciasto wyjmij z piekarnika i pozostaw w formie do całkowitego wystudzenia. W czasie stygnięcia masa serowa wyraźnie stężeje – krojone zbyt wcześnie będzie się rozpływać i rozrywać spód.
Przechowywanie
Po 1–2 dniach ciasto lekko wysycha, a kruszonka mięknie, ale po krótkim podgrzaniu w 150°C znów robi się miękkie i aromatyczne. Kawałki można mrozić; po rozmrożeniu najlepiej odświeżyć je kilka minut w piekarniku.
Najczęściej piekę tę blaszkę, gdy wpadają moi rodzice – mama zawsze zaczyna od „tylko cienki kawałeczek”, a kończy na dokładce; środek blachy rezerwuję dla siebie, bo tam jest najwięcej sera.
