Przepis na Niemiecka zapiekanka ziemniaczana Kartoffelgratin
Kartoffelgratin to kremowa zapiekanka z cienko krojonych ziemniaków pieczonych w śmietance z serem. W Niemczech często towarzyszy pieczonym mięsom lub jest samodzielnym, sycącym daniem na spokojny, domowy wieczór. Smaki przypominają francuskie gratin dauphinois, ale niemiecka wersja częściej zawiera ser i czosnek.
Niemiecka zapiekanka ziemniaczana Kartoffelgratin to prawdziwy „comfort food” – cienkie plasterki ziemniaków powoli duszą się w śmietance z mlekiem, czosnkiem i serem, tworząc jedwabisty, aromatyczny sos. W odróżnieniu od francuskiego gratin, ta wersja stawia mocniej na ser i zioła, co daje bardziej wyrazisty, domowy charakter. To danie, które świetnie oddaje klimat spokojnego, zimowego wieczoru, kiedy piekarnik grzeje, a w kuchni pachnie czosnkiem i gałką muszkatołową.
Wskazówki kucharza
Kluczem jest równomierna grubość plasterków – jeśli nie masz mandoliny, poświęć chwilę na staranne krojenie, bo od tego zależy, czy zapiekanka upiecze się równo. Płyn śmietankowo-mleczny powinien być dobrze doprawiony (wręcz lekko przesolony), bo ziemniaki „wypiją” część smaku podczas pieczenia. Po wyjęciu z piekarnika koniecznie odczekaj te 10 minut – zapiekanka lekko stężeje i nie rozleje się przy krojeniu, co ma ogromne znaczenie, gdy podajesz ją gościom.
Jak podawać
Kartoffelgratin świetnie sprawdza się jako dodatek do pieczonego kurczaka, karkówki czy ryby z patelni, ale równie dobrze może zagrać główną rolę z prostą sałatą z winegretem. Do picia wybierz wytrawne białe wino, np. rieslinga lub chardonnay, albo bezalkoholowo – domową lemoniadę z cytryną, która odświeży podniebienie po każdym kęsie. U mnie ta zapiekanka najczęściej pojawia się w piątkowy wieczór filmowy, podana wprost z naczynia żaroodpornego, do wspólnego „wyjadania” łyżkami z rodziną.
Składniki
- ziemniaki - 1 kg
- śmietanka - 300 ml
- mleko - 150 ml
- ser żółty - 150 g
- czosnek - 2 ząbki
- masło - 20 g
- gałka muszkatołowa - 0.25 łyżeczki
- sól
- pieprz
- tymianek - 1 łyżeczka
Przygotowanie
- Piekarnik nagrzej do 190°C (góra-dół). Naczynie żaroodporne wysmaruj dokładnie masłem, także boki.
- Ziemniaki obierz i pokrój w bardzo cienkie plasterki, najlepiej o grubości 2–3 mm. Możesz użyć mandoliny lub ostrego noża.
- Czosnek obierz i przeciśnij przez praskę lub bardzo drobno posiekaj.
- W misce wymieszaj śmietankę z mlekiem, dodaj czosnek, gałkę muszkatołową, tymianek, sól i pieprz. Spróbuj płynu – powinien być wyraźnie słony, bo ziemniaki wchłoną część smaku.
- Na dnie naczynia ułóż pierwszą warstwę plasterków ziemniaków, lekko zachodzących na siebie jak dachówki.
- Zalej cienką warstwą mieszanki śmietankowo-mlecznej, tak aby ziemniaki były lekko przykryte. Posyp odrobiną startego sera.
- Powtarzaj układanie warstw ziemniaków, sosu i sera, aż zużyjesz wszystkie składniki. Na wierzchu powinna być warstwa ziemniaków polana sosem i posypana resztą sera.
- Przykryj naczynie folią aluminiową (błyszczącą stroną do środka) i wstaw do nagrzanego piekarnika na 35–40 minut.
- Po tym czasie zdejmij folię i piecz kolejne 20–25 minut, aż wierzch będzie złoty, a nóż włożony w środek zapiekanki będzie wchodził bez oporu.
- Po wyjęciu z piekarnika odstaw zapiekankę na 10 minut, aby lekko stężała i łatwiej się kroiła.
Przechowywanie
Zapiekankę przechowuj w lodówce, najlepiej już pokrojoną na porcje. Podgrzewaj w piekarniku pod przykryciem, aby nie wyschła. Możesz zamrozić pojedyncze porcje i odgrzewać bezpośrednio z zamrażarki w niższej temperaturze.
